verhoeven de ruijter,
ideeën voor stad en land

×

×

NRE | Eet je mee?

Locatie:
Eindhoven
Ideeën voor:

Gemeente Eindhoven marktconsultatie

Samen met:

Stadsboer Peer

Groene oase gezocht in hoogstedelijk gebied van Eindhoven!
Een toegankelijke groene plek met betekenis is broodnodig in de binnenstad van Eindhoven! Uit de studie van Tauw (2012) blijkt dat de stad steeds warmer wordt, onder andere omdat groene plekken ontbreken in het centrumgebied van Eindhoven, terwijl de nadelige gevolgen van hittestress toenemen. Daarbij zijn er natuurlijk legio aan andere voordelen aan groen in een stedelijke omgeving:
De wetenschappelijke onderbouwingen hiervoor zijn inmiddels talrijk en de effecten liegen er niet om. Evenals de bewezen economische en maatschappelijke meerwaarde van deze voordelen.
De gemeente Eindhoven heeft dit al een tijdje in de gaten, blijkende uit de ambities die de gemeente zichzelf heeft gesteld: (Implementatie van The Natural Step, Eindhoven Energieneutraal in 2045 etc.).

Wanneer we verder inzoomen, dan blijkt uit de studie van Tauw dat het NRE-terrein een hitte-eiland in de stad is. Het verharde gebied op en rondom het NRE en het ontbreken van een openbaar park op loopafstand voor de centrumbewoners, vraagt daarom om een (groen!) antwoord.

Maar... de aanleg van een park en het beheer kost veel geld en de stedelijke grond is duur. Zeker op het NRE, waarbij de gemeente ook nog eens het initiatief aan de markt wil laten.

Dus....
Een groen businessmodel is nodig! Gelukkig heeft de gemeente Eindhoven al ervaring in de TEEB-methodiek, zodat de gemeente de economische meerwaarde van groen inzichtelijk kan maken (voorbeeld Fens-terrein).

Een groen business-model
Dus als we een (tijdelijke) groene oase op deze plek willen creëren is het van belang om tot een functionele invulling te komen met een volwaardig businessmodel.

Nou, deze is te vinden in de stadslandbouw. Niet in het gekneuter van moestuinen en daktuinen, nee, een echte stadsboerderij!

Hebben die dan (ongesubsidieerd) bestaansrecht? Ja! Op 2.500 m2 is voor een gemengd bedrijf met een slimme afzet een jaarinkomen te behalen (bijvoorbeeld Peer Coolen te Nuenen). Laat staan als je het kunt combineren met andere verdienmodellen. Wagening UR heeft in een recente studie (maart 2015) vijf haalbare verdienmodellen onderzocht en beschreven en ook de HAS Den Bosch heeft onlangs businessmodellen onderzocht voor een haalbare ontwikkeling.

Er is steeds meer infomatie en wetenschappelijke kennis omtrent het thema stadslandbouw en zelfvoorzienendheid in voedselopwekking. Tevens is er een aanbod van passionele agrarisch geschoolde mensen, maar het lukt hen niet om te ondernemen in het buitengebied vanwege de schaarste aan grond.

Een stadsboerderij op het NRE-terrein, why?
Het thema voedsel en stadslandbouw is meer dan een trend (zie bijv. de ontwikkeling van Proeftuin 040), het is een groeiend fenomeen! Veel mensen zijn zich steeds meer bewust waar hun voedsel vandaan komt en handelen daarnaar. De bestaande stadsboerderijen als Philips Fruittuin, Genneperhoeve en 't Wasven zijn onverminderd populair. Echter, ze liggen aan de rand van de stad en lijken nog vooral een recreatief uitje te zijn voor mensen in het weekend. Een stadsboerderij in de binnenstad zal veel meer mensen in contact kunnen brengen met het thema voedsel en op een meer dagelijkse basis.

Een stadsboerderij met allerlei voorzieningen, functies en aanverwante programmering (denk aan Feel good market, eten-drinken a la Garden Menia) kan een trekker worden om een brede doelgroep bekend te laten maken met het nieuwe NRE-terrein. Het zorgt voor reuring! Het kan ervoor zorgen dat het terrein bij vele stadsbewoners in de harten wordt gesloten en een bruisende ontwikkeling stimuleert.

'De stadsboerderij' kan een centrale plek worden voor ontmoeting. Door functies met een sociaal aspect te koppelen aan het voedselthema kan de betrokkenheid bij het terrein door omwonenden worden vergroot. (bijv. educatie, kindermoestuin, sociale werkprojecten, schoolprojecten, buurtactiviteiten).

De ontwikkelingskosten zijn laag en het beheer wordt geregeld door de ondernemer. De inrichting kan semi-tijdelijk zijn. Teeltaarde kan op de te saneren grond worden aangebracht, een laag van maximaal 1 meter is nodig. Kassen van hergebruikte materialen kunnen de moeilijkere gewassen herbergen.

De fraaiste en meest geslaagde industriële herbestemmingsprojecten hebben een robuuste en functionele groenstructuur in het plan weten te integreren (bijv. GWL-terrein en Westerpark A’dam). Met het groen krijgt de aanliggende industriële bebouwing meer glans, dus waar wachten we nog op!

Ons droombeeld
In de schets hebben we een mogelijke inrichting verbeeld. Het geen eindbeeld, maar het geeft een aantal uitgangspunten weer die we belangrijk vinden:
• een groene kern, die qua structuur aantakt op zowel het NRE-terrein maar ook functioneel en ruimtelijk aantakt op zijn omgeving;
• eenheid en samenhang door toepassing van hagen. Dit zorgt tevens voor helderheid, overzicht en geeft de fraaie rood-bruine bebouwing extra glans;
• doorgaand erf, wandel/struinmogelijkheden langs de ‘velden’;
• moderne variant boederijgebouw, á la glazen boerderij Schijndel;
• toevoegen van transparante kaswoningen;
• parkeren aan de randen, zodat binnengebied autoluw blijft met hoge verblijfskwaliteit;
• een muur met een poort aan de Treurenburgstraat refereert aan het oude ommuurde industriële gebied, zoals ook aan de noordoostelijke Dommelhoefstraat, en zorgt tevens voor een herkenbare entree tot deze groene OASE van Eindhoven!